Tesla và SpaceX tính sáp nhập: Musk lập ủy ban, nói là 'ý tưởng hay'

Sáng 21/10/2026 theo giờ Việt Nam, trong cuộc gọi báo cáo kết quả quý 3 của SpaceX, Elon Musk xác nhận lần đầu một điều giới đầu tư đồn đoán nhiều tháng nay: Tesla và SpaceX đã lập các ủy ban đặc biệt để bàn khả năng sáp nhập. Musk gọi đây là "một ý tưởng hay", nhưng cũng nói rõ chưa có điều khoản nào được chốt và thương vụ có thể không bao giờ xảy ra.

Nếu thành, đây sẽ là một trong những thương vụ lớn nhất lịch sử, gộp hãng xe điện trị giá khoảng 1.500 tỷ USD với công ty tên lửa, Starlink và AI trị giá khoảng 2.000 tỷ USD.

Musk nói gì trong cuộc gọi

Trả lời câu hỏi của chuyên viên phân tích Deutsche Bank, Musk cho biết hội đồng quản trị hai công ty đã lập ủy ban đặc biệt "theo yêu cầu của cổ đông", gồm các thành viên độc lập. Bản thân ông không ngồi trong ủy ban nào: "Vì tôi là bên có xung đột lợi ích, tôi không được tham gia thảo luận". Ông ví tình huống này như "một màn kịch kabuki kỳ lạ", hai nhóm người nói chuyện với nhau còn ông thì đứng ngoài.

Musk cũng tự hạ nhiệt kỳ vọng: "Tôi nghĩ có người cho rằng sáp nhập là chắc chắn, như vậy là nói quá". Các ủy ban "chưa đạt thỏa thuận về điều khoản của bất kỳ giao dịch nào và không có gì bảo đảm sẽ đạt được". Theo Reuters, một người nắm thông tin cho biết các cuộc trao đổi mới bắt đầu vài tuần gần đây, có thể dẫn tới việc SpaceX mua lại Tesla, và Tesla đã thuê một ngân hàng đầu tư tư vấn.

Lý do Musk ủng hộ nằm ở chỗ hai công ty đang chồng lấn ngày càng nhiều: "Có rất nhiều thứ để được từ việc hợp tác phát triển phần mềm siêu trí tuệ, thiết kế chip, Terafab, robot, đưa khối lượng lên quỹ đạo với chòm vệ tinh Starmind, kết nối". Terafab là liên doanh sản xuất chip giữa Tesla và SpaceX, dự kiến ra chip thử đầu tiên khoảng tháng 5 hoặc 6/2027 và sản xuất hàng loạt vào quý 3/2028.

Rào cản lớn nhất: 50% tổng số cổ phần Tesla

Quyết định cuối cùng thuộc về cổ đông. Musk nói phía Tesla cần "50% phiếu của toàn bộ cổ phần, không chỉ những người đi bầu", và thừa nhận đó là "một rào cản khá cao". Điểm này quan trọng vì nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ thường không bỏ phiếu, nên đạt quá bán trên tổng số cổ phần khó hơn nhiều so với quá bán số phiếu thực tế.

Musk hiện sở hữu gần 1/5 Tesla và gần một nửa SpaceX, đồng thời nắm phần lớn quyền biểu quyết tại SpaceX nhờ cổ phiếu hạng B. Các nhà phân tích cho rằng sáp nhập sẽ giúp ông nắm quyền kiểm soát pháp nhân mới. Ngân hàng Barclays tuần trước dự đoán thương vụ có thể được công bố trước đại hội cổ đông thường niên của Tesla vào tháng 12, với SpaceX nhiều khả năng là bên mua.

The Verge chỉ ra cái giá phải trả: nếu Tesla là bên mua SpaceX bằng cổ phiếu, với mức định giá hiện nay hãng sẽ phải phát hành thêm hàng tỷ cổ phiếu mới, nhiều hơn cả số đang lưu hành, khiến cổ đông hiện tại sở hữu phần nhỏ hơn trong một chiếc bánh lớn hơn. Đó cũng là lý do giới phân tích nghiêng về kịch bản SpaceX mua lại Tesla. Ngược lại, kế hoạch phóng tên lửa và xây hạ tầng AI của SpaceX ngốn hàng chục tỷ USD mỗi năm, có thể lấn sang ngân sách xây nhà máy xe và pin của Tesla.

Quý 3 của SpaceX: AI thành mảng lớn nhất

Thông tin sáp nhập được đưa ra ngay sau một bản báo cáo vượt xa kỳ vọng. Theo báo cáo nộp lên SEC và số liệu của Reuters, CNBC:

• - Doanh thu quý 3 đạt 14,58 tỷ USD, tăng 161% so với cùng kỳ, cao hơn mức dự báo 12,72 tỷ USD.

• - Lợi nhuận ròng 4,4 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước lỗ 1,1 tỷ USD. Đây là quý có lãi đầu tiên kể từ khi SpaceX lên sàn.

• - Mảng AI (Super Intelligence, gồm Grok, mạng xã hội X và trung tâm dữ liệu) đạt 7,56 tỷ USD, tăng 830% so với cùng kỳ, nhờ các hợp đồng cho thuê năng lực tính toán, thương vụ mua Cursor và việc Grok được dùng nhiều hơn.

• - Starlink đạt 13,6 triệu thuê bao, vượt kỳ vọng của giới phân tích, nhưng doanh thu trung bình mỗi thuê bao chỉ còn 69 USD/tháng, thấp hơn nhiều so với 99 USD của năm 2023 do mở rộng ra thị trường giá rẻ.

• - Chi đầu tư 19,6 tỷ USD trong quý, riêng AI chiếm 16,4 tỷ USD. Công suất tính toán danh định đạt 1,7 GW.

Điều đáng chú ý là phần lớn doanh thu AI không đến từ model của SpaceX mà từ việc cho các công ty khác như Anthropic, Google, Reflection AI thuê trung tâm dữ liệu, giống mô hình của một nhà cung cấp cloud hơn là một phòng lab AI. SpaceX hoàn tất mua Cursor ngày 14/8/2026 với giá trị vốn cổ phần ước tính 60 tỷ USD. Musk còn đặt mục tiêu doanh thu định kỳ hằng năm 500 đến 1.000 tỷ USD vào cuối năm 2027.

Sau cuộc gọi, cổ phiếu SpaceX tăng khoảng 8% trong phiên giao dịch ngoài giờ, cổ phiếu Tesla tăng 1,8%.

Vì sao giới công nghệ quan tâm

Với người dùng và lập trình viên, một "siêu công ty" Tesla - SpaceX sẽ gom về một mối xe tự lái, robot Optimus, chip Terafab, Starlink, Grok và cả Cursor. Daniel Newman, CEO hãng nghiên cứu Futurum Group, nhận xét sự lớn mạnh và đa dạng của SpaceX "khiến việc sáp nhập với Tesla có vẻ sắp xảy ra". Nhưng câu chữ của chính Musk thì thận trọng hơn: ông nói việc bình luận chuyện này giống như "nhảy tap dance qua bãi mìn".

Trước mắt, cần theo dõi báo cáo quý 3 của Tesla dự kiến công bố sau giờ đóng cửa thị trường Mỹ ngày 21/10 (sáng 22/10 giờ Việt Nam), nơi nhà đầu tư chắc chắn sẽ hỏi tiếp về thương vụ này, và đại hội cổ đông Tesla vào tháng 12.

Nguồn

• - Reuters: Musk says SpaceX-Tesla merger is 'a good idea' as companies form deal committees

• - CNBC: Musk says Tesla and SpaceX formed special committees to discuss merger

• - The Verge: Tesla and SpaceX are discussing a possible merger, Musk says

• - BBC: Elon Musk says Tesla-SpaceX merger being considered

• - AP: Elon Musk's SpaceX reports a profit and he hints at a possible merger with Tesla

• - NBC News (Reuters): SpaceX quarterly revenue jumps, mostly from renting out data center capacity

• - SEC: SpaceX Q3 2026 earnings release