Kỹ sư OpenAI bị FBI bắt vì gài thiết bị nghe lén phòng họp lãnh đạo

Ngày 13/10/2026 (giờ Mỹ), Bộ Tư pháp Mỹ (DOJ) công bố bắt giữ Abdulrahman Alfozan, 35 tuổi, kỹ sư của OpenAI, với cáo buộc gài một thiết bị ghi âm bí mật trong phòng họp dành riêng cho ban lãnh đạo tại văn phòng của công ty ở San Francisco. Theo bản khiếu nại hình sự (criminal complaint) vừa được gỡ niêm phong, thiết bị chỉ có giá khoảng $13,99, được giấu trong cuộn giấy vệ sinh và cắm vào cổng USB phía sau một chiếc TV.

Điều khiến vụ việc gây chú ý trong giới công nghệ không chỉ là cách giấu thiết bị, mà còn là chi tiết người này bị cáo buộc đã dùng chính các công cụ AI, gồm một công cụ năng suất nội bộ và một chatbot, để lên kế hoạch và hoàn thiện thiết bị nghe lén.

Ai bị bắt và bị cáo buộc tội gì?

Theo thông cáo của DOJ, Alfozan là công dân Saudi Arabia, làm kỹ sư tại OpenAI từ tháng 7/2025. WIRED cho biết anh ta đồng thời là thường trú nhân hợp pháp tại Mỹ. Alfozan bị bắt ngày 9/10/2026, cũng chính là ngày OpenAI sa thải anh ta, và ra tòa lần đầu tại Tòa án Liên bang khu vực Bắc California ở San Francisco ngày 13/10.

Cần phân biệt: đây là một bản khiếu nại hình sự (criminal complaint) do công tố viên nộp, không phải cáo trạng (indictment) của bồi thẩm đoàn. Hồ sơ vụ án số 3:26-mj-71329-MAG được nộp dưới dạng niêm phong ngày 8/10 và chỉ được gỡ niêm phong tại phiên ra tòa đầu tiên ngày 13/10.

• Tội danh: một tội theo điều 18 U.S.C. § 2511(1)(b), tức sử dụng hoặc tìm cách sử dụng thiết bị điện tử, cơ khí hay thiết bị khác để nghe lén các cuộc trao đổi bằng lời nói.

• Mức án tối đa: 5 năm tù, phạt $250.000 và 3 năm quản chế sau khi mãn hạn.

• Phiên tiếp theo: phiên xem xét tạm giam dự kiến ngày 19/10 trước Thẩm phán Alex G. Tse. Alfozan hiện vẫn bị tạm giam.

Cần lưu ý, Alfozan hiện không bị buộc tội gián điệp, gián điệp kinh tế, đánh cắp bí mật thương mại hay hoạt động như đặc vụ nước ngoài. Cáo buộc duy nhất là tội nghe lén theo điều 2511(1)(b). Đây mới là cáo buộc, chưa có phán quyết của tòa.

Thiết bị nghe lén: bo mạch $13,99 giấu trong giấy vệ sinh

Theo hồ sơ của công tố viên được WIRED dẫn lại, thiết bị được xác định là Seeed XIAO ESP32-S3 Sense, một bo mạch phát triển nhỏ cỡ ngón tay cái, có cảm biến camera tháo rời, micro kỹ thuật số và khe thẻ nhớ microSD. Sản phẩm này đang được bán trên website của Seeed với giá $13,99.

Thiết bị được bọc trong giấy vệ sinh rồi cắm vào cổng USB sau TV trong phòng họp. Dữ liệu trên thẻ microSD đã được mã hóa, nên đội an ninh của OpenAI không thể đọc nội dung bên trong. Vì vậy đến nay vẫn chưa rõ thiết bị đã ghi lại được gì, cũng chưa có xác nhận nào về việc dữ liệu bị gửi ra ngoài qua mạng không dây. OpenAI gọi đây là một thiết bị "tinh vi".

Căn phòng bị nhắm tới không phải phòng họp thông thường. Theo hồ sơ, phòng này chỉ giám đốc và trợ lý giám đốc mới được đặt lịch, thường dùng cho các cuộc họp lãnh đạo nội bộ, phiên làm việc về kỹ thuật và sản phẩm, cũng như buổi trao đổi với đối tác và quan chức chính phủ. Nội dung thường bàn ở đây gồm nghiên cứu độc quyền, kế hoạch sản phẩm, tiến độ kỹ thuật và quan hệ với chính phủ. Alfozan không có quyền vào phòng hay tham gia các cuộc họp này.

AI bị cáo buộc được dùng để "hỗ trợ" kế hoạch

Bản khiếu nại hình sự cáo buộc rằng trước ngày 28/9, Alfozan đã dùng một công cụ năng suất để hỏi nhiều lần về địa chỉ các tòa nhà của OpenAI, danh sách phòng họp, sức chứa và lịch phòng, vị trí của "lãnh đạo và giám đốc" cũng như các cuộc họp với đối tác bên ngoài.

Đáng chú ý hơn, một tài khoản chatbot gắn với vợ của Alfozan (có nhiều định danh và thuộc tính trùng với tài khoản của chính anh ta) đã gửi loạt câu lệnh từ ngày 24/9 đến 30/9 về việc chế tạo, tùy biến, lắp đặt, thử nghiệm, che giấu và truy cập từ xa một thiết bị ghi âm. Các yêu cầu bao gồm cách làm máy ghi âm liên tục, tùy chỉnh kết nối Wi-Fi, cải thiện âm thanh và nghe trực tiếp, và mã hóa thẻ SD. Tài khoản này còn hỏi về chính thiết bị số 1, gồm header tùy chỉnh và địa chỉ MAC riêng của nó, trong hai ngày 27 và 28/9.

Hồ sơ không nêu tên chatbot cụ thể. Người vợ không bị nêu danh tính và cũng không bị buộc tội.

Dòng thời gian điều tra

• 24/9: tài khoản chatbot liên quan bắt đầu gửi câu hỏi về chế tạo và mã hóa thiết bị ghi âm.

• Khoảng 28/9: thiết bị số 1 được cài vào phòng họp lãnh đạo.

• 30/9: OpenAI phát hiện thiết bị trong một đợt rà soát chống nghe lén và thông báo cho FBI. Camera an ninh cho thấy Alfozan xuất hiện gần phòng họp nhiều lần trước đó.

• 5/10: camera mới lắp trong phòng ghi lại cảnh Alfozan bước vào và kiểm tra phía sau TV. Cùng ngày, anh ta để quên một chiếc túi trong phòng máy in. Đội an ninh của OpenAI (không phải FBI) mở túi và thấy ví, giấy tờ tùy thân cùng thiết bị ghi âm thứ hai tương tự, cũng do Seeed sản xuất và cũng được tùy biến để che giấu dữ liệu.

• 6/10: Alfozan nhận lại túi và phàn nàn mất thẻ tín dụng, khoảng $500 tiền mặt, AirPods cùng vài vật dụng khác, nhưng không nhắc gì tới thiết bị ghi âm.

• 8/10: bản khiếu nại hình sự được nộp dưới dạng niêm phong.

• 9/10: FBI bắt giữ Alfozan. Cùng ngày, OpenAI sa thải anh ta.

• 13/10: Alfozan ra tòa lần đầu, hồ sơ được gỡ niêm phong. Tòa tiếp tục tạm giam anh ta.

• 19/10: phiên xem xét tạm giam.

Theo CNBC, một hồ sơ công tố nộp ngày 8/10 cho biết Alfozan đã đặt vé một chiều từ San Francisco về Saudi Arabia qua Istanbul cho ngày 12/10, cùng vợ và một người thân. Đây là lý do công tố viên xin niêm phong hồ sơ trước khi bắt giữ.

OpenAI và FBI nói gì?

Trong tuyên bố trên X, OpenAI cho biết: "Hiện tại, chúng tôi không có dấu hiệu nào cho thấy cá nhân này truy cập hoặc đưa ra ngoài trái phép trọng số model, mã nguồn hay dữ liệu khách hàng." Công ty nhấn mạnh việc bảo vệ công nghệ, dữ liệu và con người là "vấn đề tầm quốc gia", đồng thời cho rằng vụ việc là ví dụ về cách AI có thể giúp xử lý các mối đe dọa an ninh tinh vi. Theo WIRED, sau khi phát hiện thiết bị, OpenAI đã báo FBI, đối chiếu nhật ký chat và camera để xác định nghi phạm, rồi thu hồi dần quyền truy cập hệ thống của Alfozan trong lúc điều tra.

Giám đốc FBI Kash Patel cho biết theo hồ sơ, Alfozan bị cáo buộc giấu thiết bị ghi âm trong phòng họp lãnh đạo để bí mật thu lại "các trao đổi nhạy cảm về công nghệ siêu trí tuệ của công ty". Ông khẳng định FBI coi việc bảo vệ đổi mới về siêu trí tuệ của Mỹ là một trong những ưu tiên phản gián hàng đầu.

Tuy vậy, cả công tố viên lẫn OpenAI đều chưa đưa ra thông tin về động cơ. Hiện cũng chưa có xác nhận nào về việc có bên mua hay một nhà nước nào đứng sau, và mọi chi tiết trên vẫn chỉ là cáo buộc. Luật sư bào chữa William Pernik nói với CNBC rằng các cáo buộc "hoàn toàn trái với tính cách" của thân chủ, và nhấn mạnh ông bị buộc tội vi phạm luật về ghi âm, không phải đánh cắp bí mật thương mại hay làm đặc vụ nước ngoài.

CNBC và WIRED cũng cho biết Alfozan từng làm việc tại Meta, là kỹ sư sáng lập tại một startup AI về logistics và đang là venture partner bán thời gian tại quỹ đầu tư mạo hiểm RAED Ventures của Saudi Arabia. Bản khiếu nại hình sự không cáo buộc RAED hay các đối tác của quỹ biết về hành vi này.

Bài học gì cho an ninh trong ngành AI?

Vụ việc cho thấy rủi ro lớn nhất với các phòng lab AI hàng đầu không chỉ đến từ hacker bên ngoài, mà còn từ mối đe dọa nội bộ. Vài điểm đáng chú ý:

• Phần cứng rẻ, rủi ro lớn: một bo mạch giá chưa tới $15 cũng đủ để đe dọa những cuộc họp chiến lược nhất của một công ty AI lớn.

• Rà soát chống nghe lén vẫn quan trọng: OpenAI phát hiện thiết bị nhờ quét định kỳ, chỉ khoảng hai ngày sau khi bị cài.

• Dấu vết số của AI: lịch sử câu lệnh gửi cho chatbot và công cụ nội bộ đã trở thành bằng chứng quan trọng trong hồ sơ.

• AI đã thành vấn đề an ninh quốc gia: DOJ xếp vụ án vào khuôn khổ bảo vệ ưu thế về siêu trí tuệ của Mỹ, và bộ phận phản gián của Bộ Tư pháp cũng tham gia.

Góc nhìn CTDO

Với người đọc Việt Nam, đây là lời nhắc thực tế: khi giá trị của AI ngày càng lớn, các cuộc họp, tài liệu và dữ liệu nội bộ trở thành mục tiêu hấp dẫn. Doanh nghiệp làm công nghệ, dù lớn hay nhỏ, nên kiểm soát cổng USB và thiết bị lạ trong phòng họp, phân quyền truy cập chặt chẽ và theo dõi hành vi bất thường trên công cụ nội bộ. Còn vụ Alfozan sẽ có thêm diễn biến tại phiên ngày 19/10, khi tòa xem xét việc tiếp tục tạm giam.

Nguồn tham khảo

- U.S. Department of Justice - Saudi National Arrested for Installing Surreptitious Audio Recording Device at OpenAI: https://www.justice.gov/opa/pr/saudi-national-arrested-installing-surreptitious-audio-recording-device-openai

- WIRED - An OpenAI Employee Allegedly Used a Chatbot to Help Plant a Recording Device at the Office: https://www.wired.com/story/an-openai-employee-allegedly-used-a-chatbot-to-help-plant-a-recording-device-at-the-office/

- CNBC - OpenAI bugging suspect booked one-way ticket to Saudi Arabia with family before arrest: https://www.cnbc.com/2026/10/14/openai-alfozan-recording-raed-ventures.html

- The San Francisco Standard - OpenAI engineer arrested in bugging of executive conference room: https://sfstandard.com/2026/10/13/openai-engineer-arrested-alleged-bugging-executive-conference-room/