Anthropic kiện Lầu Năm Góc: thua 2–1 tại tòa phúc thẩm Mỹ

Cuộc đối đầu giữa Anthropic và Bộ Quốc phòng Mỹ vừa sang một chương mới, và lần này phần thắng không nghiêng về phía nhà phát triển Claude. Ngày 25/9/2026 (giờ Mỹ), Tòa phúc thẩm liên bang khu vực D.C. đã bác đơn của Anthropic, cho phép Lầu Năm Góc tiếp tục xếp công ty này vào diện "rủi ro chuỗi cung ứng". Nhưng câu chuyện chưa dừng ở đây, vì một tòa ở California từng xử ngược lại.

Vụ Anthropic kiện Lầu Năm Góc bắt đầu từ đâu?

Gốc rễ nằm ở hợp đồng. Mùa thu 2025, Anthropic và Bộ Quốc phòng (nay tự gọi là Bộ Chiến tranh – Department of War) đàm phán mở rộng việc dùng Claude trong quân đội. Phía Lầu Năm Góc muốn được dùng mô hình cho "mọi mục đích hợp pháp". Anthropic đồng ý nới nhiều giới hạn, nhưng giữ lại hai điều cấm: không dùng Claude cho vũ khí tự hành hoàn toàn và không dùng để giám sát hàng loạt người dân Mỹ.

Theo hồ sơ tòa, ngày 24/2/2026, CEO Dario Amodei gặp Bộ trưởng Pete Hegseth và nhận tối hậu thư: chấp nhận điều khoản "mọi mục đích hợp pháp" trước ngày 27/2. Anthropic từ chối. Ngày 27/2, Tổng thống Donald Trump và ông Hegseth công khai chỉ trích công ty trên mạng xã hội, và việc loại Claude khỏi chuỗi cung ứng quân sự bắt đầu.

Nhãn "rủi ro chuỗi cung ứng" là gì?

Ngày 3/3/2026, ông Hegseth ký quyết định chính thức xếp Anthropic vào diện rủi ro chuỗi cung ứng. Ngày 6/3, văn phòng CIO của bộ ra bản ghi nhớ yêu cầu gỡ sản phẩm Anthropic khỏi hệ thống "sớm nhất có thể", chậm nhất trong 180 ngày, đồng thời cấm nhà thầu dùng Claude khi làm việc cho bộ.

Đây là nhãn thường dành cho doanh nghiệp bị nghi có liên hệ với chính phủ đối địch. Theo The New York Times, trước đó nó chưa từng được áp lên một công ty Mỹ. Lầu Năm Góc dựa vào hai đạo luật khác nhau: Đạo luật An ninh Chuỗi cung ứng Mua sắm Liên bang 2018 (FASCSA, 41 U.S.C. § 4713) và 10 U.S.C. § 3252. Chính vì thế, Anthropic phải kiện ở hai nơi.

Hai vụ kiện song song, hai kết quả trái ngược

Ngày 9/3/2026, Anthropic nộp đơn cùng lúc tại Tòa án Quận Bắc California và Tòa phúc thẩm khu vực D.C. Theo luật FASCSA, khiếu nại về quyết định theo điều 4713 phải đưa thẳng lên Tòa phúc thẩm D.C. Công ty cho rằng quyết định của bộ là tùy tiện, vượt thẩm quyền, vi phạm quyền tự do ngôn luận (Tu chính án thứ nhất) và quyền được xét xử đúng thủ tục.

Ở California, thẩm phán Rita Lin đứng về phía Anthropic. Bà ban lệnh sơ bộ từ tháng 3, rồi ngày 27/8 ra phán quyết cuối cùng, cho rằng chính quyền đã trả đũa Anthropic vì quan điểm về an toàn AI, và việc xếp hạng theo điều 3252 là trái luật. Bà cũng chặn lệnh cấm của ông Trump trên toàn bộ chính phủ liên bang. Chính phủ đã kháng cáo lệnh sơ bộ lên Tòa phúc thẩm khu vực 9, nhưng vụ này đang tạm hoãn để chờ phán quyết từ D.C.

Phán quyết 2–1 ngày 25/9 nói gì?

Hội đồng ba thẩm phán ở D.C. gồm Gregory Katsas, Neomi Rao (đều do ông Trump bổ nhiệm) và Karen LeCraft Henderson (do cựu Tổng thống George H.W. Bush bổ nhiệm). Katsas viết ý kiến đa số, Rao đồng ý, Henderson phản đối.

Theo đa số, bộ có "đủ căn cứ" để kết luận rằng việc tiếp tục tích hợp Claude vào hệ thống thông tin quân sự là rủi ro an ninh quốc gia theo luật định. Họ dẫn việc Anthropic tự thừa nhận cài các giới hạn vào Claude, rằng những giới hạn này đã hơn một lần khiến Claude từ chối tác vụ của người dùng chính phủ, và rằng từng có tranh cãi về việc Claude có được dùng trong một chiến dịch quân sự đang diễn ra ở nước ngoài hay không.

Tòa cũng bác các lập luận về hiến pháp. Theo đa số, Anthropic đã được thông báo kịp thời và có cơ hội phản bác, nên không vi phạm thủ tục. Anthropic bị loại vì không chấp nhận một điều khoản hợp đồng mà bộ coi là thiết yếu, chứ không phải vì công ty ủng hộ quản lý AI chặt hơn. Thẩm phán Katsas kết luận rằng ở nước Mỹ, cân bằng giữa các rủi ro là việc của Tổng thống và Bộ trưởng.

Ý kiến phản đối của thẩm phán Henderson xoay quanh chữ "manipulate" (thao túng) trong định nghĩa rủi ro chuỗi cung ứng. Theo bà, Quốc hội soạn luật này để đối phó hành vi phá hoại lén lút, không phải để nhắm vào một công ty Mỹ công khai đặt rào chắn an toàn và đạo đức cho sản phẩm của mình.

Các bên phản ứng ra sao?

Người phát ngôn Anthropic cho biết công ty "tôn trọng nhưng không đồng ý" với phán quyết, nhấn mạnh rằng một tòa án liên bang khác đã tuyên bố quyết định song song của chính phủ là trái luật, và công ty đang cân nhắc mọi lựa chọn, kể cả xin xem xét lại. Theo Reuters, Anthropic nói nhãn này đã khiến họ mất hàng tỷ USD doanh thu.

Ở phía ngược lại, Thứ trưởng Quốc phòng Emil Michael, người dẫn đầu chiến dịch chống Anthropic, viết trên X rằng "búa công lý" đã đập tan lập luận của Anthropic, và binh sĩ sẽ yên tâm hơn khi không công ty tư nhân nào chen ý kiến riêng vào chuỗi chỉ huy.

Bước tiếp theo của Anthropic

Vì vụ kiện đi thẳng lên tòa phúc thẩm, lựa chọn còn lại khá hẹp: xin toàn bộ thẩm phán Tòa phúc thẩm D.C. xét xử lại (en banc) hoặc đệ đơn lên Tòa án Tối cao. Cả hai con đường đều do tòa tự quyết có thụ lý hay không. Theo CNBC, hội đồng xét xử đã hoãn hiệu lực phán quyết để Anthropic có thời gian nộp đơn.

Một số chuyên gia cho rằng Anthropic "kém may" khi gặp hội đồng này. Dù sao, trước mắt Claude vẫn bị chặn trong hệ thống Lầu Năm Góc và công việc của nhà thầu quốc phòng. Với cả ngành AI, vụ việc đặt ra câu hỏi khó: nhà cung cấp mô hình có quyền đặt giới hạn sử dụng đến đâu khi khách hàng là quân đội?

Nguồn

• https://storage.courtlistener.com/recap/gov.uscourts.cadc.42923/gov.uscourts.cadc.42923.1208891909.0_1.pdf

• https://www.cnbc.com/2026/09/25/pentagon-anthropic-ai-risk-appeals-court.html

• https://www.washingtonpost.com/technology/2026/09/25/federal-appeals-court-rules-pentagon-can-blacklist-anthropic/

• https://www.militarytimes.com/news/pentagon-congress/2026/09/25/us-appeals-court-upholds-pentagons-blacklisting-of-anthropic/

• https://www.defenseone.com/threats/2026/09/anthropic-lawsuit-supply-chain-risk/416252/

• https://breakingdefense.com/2026/09/dc-circuit-panel-upholds-pentagons-ban-on-anthropic-so-what-comes-next/

• https://thehill.com/policy/technology/6111414-dc-circuit-upholds-anthropic-blacklist/

• https://www.reuters.com/world/anthropic-sues-block-pentagon-blacklisting-over-ai-use-restrictions-2026-03-09/

• https://www.nytimes.com/2026/03/09/technology/anthropic-defense-artificial-intelligence-lawsuit.html

• https://www.axios.com/2026/03/09/anthropic-sues-pentagon-supply-chain-risk-label

• https://www.reuters.com/world/us-judge-rules-pentagon-blacklisting-anthropic-unlawful-2026-08-28/

• https://cases.justia.com/federal/district-courts/california/candce/3:2026cv01996/465515/250/0.pdf